Дарагастайскі Крыштаф Мікалай (1562 – 1615).Дзяржаўны і ваенны дзеяч ВКЛ ХVІ–пачатку ХVІІ стст., паэт, пісьменнік, доктар медыцыны. Нарадзіўся 2.03.1562 г. Пачатковую адукацыю атрымаў дома. Вучыўся за мяжой у славутай гімназіі Яна Штурма ў Страсбургу, затым у каталіцкай Фрайбурга-Брайзгаў-скай Акадэміі, дзе пакінуў першыя спробы пяра – вершы на лацінскай і грэчаскай мовах. Атрымаў навуковую ступень доктара медыцыны. Добраахвотна далучыўся да ваенных дзеянняў у Нідэрландах. Уступіў у войска Свяшчэннай Рымскай імперыі. Потым доўга падарожнічаў па Італіі для спасціжэння рыцарскіх навук, браў урокі коннай язды ў знакамітых майстроў, там задумаў скласці дапаможнік па конегадоўлі. Аднак паміж высакароднай задумай і яе здзяйсненнем паўсталі гады ратнай і дзяржаўнай працы. Удзельнічаў у Інфлянцкай вайне 1558 – 1582 гг. Быў старостам ваўкавыскім, навамольскім і дынемундскім, стольнікам літоўскім (з 1588). З 1590 г. крайчы літоўскі, маршалак надворны (з 1596), маршалак літоўскі (з 1597). Удзельнік вайны Рэчы Паспалітай са Швецыяй (1600 – 1629). Кіраваў абаронай Рыгі (1601), вызначыўся ў бітве пад Какенхаўзенам. Падтрымліваў кандыдатуру Фёдара, сына рускага цара Івана ІУ Грознага, на пасаду караля Рэчы Паспалітай.
Пасля заканчэння ратных спраў К. Дарагастайскі вяртаецца ў маёнтак Мураваная Ашмянка, які застаўся яму ў спадчыну ад бацькі Мікалая Дарагастайскага, і працуе над пачатай калісьці працай па анатоміі і фізіялогіі каня “Гіпіка”. Кніга была ўпершыню выдадзена ў Кракаве ў 1603 г. і на працягу ХУІІ – ХУІІІ стст. перавыдавалася 7 разоў. Пазней у маёнтку Мураваная Ашмянка К.Дарагастайскі пабудаваў кальвінскі збор і пры ім залажыў друкарню (каля 1615). Працамі яе з’явілася не адна кальвінская кніжка, сярод якіх “Цэнзура” кальвінскага прапаведніка Войцеха Салінарыюса.
1615 год быў апошнім для К.Дарагастайскага. У 1614 г., нарадзіўшы мужу доўгачаканага спадчынніка, памерла яго жонка Соф’я Радзівілаўна. Пасля гэтага цяжкага ўдару лёсу ён хутка страчваў рэшткі сіл. Адправіўшыся на лячэнне ў сілезскія Цепліцы, па дарозе памёр. Пахаваны на радзіме ў Мураванай Ашмянцы, але месца знаходжання склепа з магілай невядома.
Крыніцы інфармацыі:
- Грыцкевіч, В.П. Было выдана ў Мураванай Ашмянцы/ В.П. Грыцкевіч// Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003.– С. 67.
- . Дарагастайскі Крыштаф Мікалай // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2016. – С. 17–18.
- Дарагастайскія: пра шляхецкі род // Падарожжа па Ашмянскаму краю / Тамара Філіповіч. – Мінск: Конфідо, 2010. – С.132-135.
- Дарагастайскія: пра шляхецкі род // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. Т.3. – Мн.: БелЭн, 1996. – С.208.
- Крыштаф Монвід Дарагастайскі: звесткі пра жыццё маршалка// Гістарычнымі шляхамі па Ашмянскім узвышшы. – Вільнюс, 2013. – С. 196-198.
- Мураваная Ашмянка. Грынцы “Гіпіка”: звесткі пра Крыштафа Дарагастайскага // Ашмяншчына турыстычная. – 2008. – C.14-17.
- Мурованая Ошмянка: здесь маршалком великим литовским Крыштофом Дорогостайским была основана типография// По дорогам Ошмянского края. – Минск: Рифтур, 2010. – С.42-43.
- Падалінскі, У. Крыштоф Дарагастайскі – пасол на соймы Рэчы Паспалітай (1587-1596) // Ашмяншчына: праблемы рэгіянальнай гісторыі Беларусі: зб. навук. арт. рэдкал.: А.А. Каваленя [і інш.]. – Мінск: Беларус. навука, 2011. – C.136-149.
- Рошчына, Т.І. Дарагастайскія ў гісторыі кніжнай культуры Беларусі/ Т.І. Рошчына // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.].. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 62 – 66.
- Рублевская, Л. Кони удачи, стрелы нелюбви: о Криштофе Дорогостайском / Людмила Рублевская // Советская Белоруссия. – 2017. – 14 марта. – С.12.
- Дарагастайскі Крыштаф Мікалай. – Рэжым доступу: http:// oshmiany.gov.by/ru/istoria-rovd
Даўляшэвіч Уладзімір Сцяпанавіч, нарадзіўся 14.11.1956 г. у г.Ашмяны. Майстар спорту СССР па матацыклетным спорце (1981). Закончыў сярэднюю школу №2 у Ашмянах (1974), Ашмянскае СПТВ-18 (1975), Беларускі палітэхнічны інстытут (1988). Служыў у Савецкай арміі (1975–1977). Працаваў вадзіцелем у аўтабазе №13, інструктарам-метадыстам па спорце ў Ашмянскай аўташколе (1977 – 1988), дырэктарам спартыўна-тэхнічнага клуба пры раённым аграпрамысловым аб’яднанні (1988–1993), трэнер па мотаспорце ў Мінскай федэрацыі аўтамотаспорту. Шасціразовы чэмпіён Беларусі, заняў 5-е месца на чэмпіянаце СССР (Кішынёў, 1983). Падрыхтаваў майстроў спорту А.І.Гіруця, С.М.Квяткевіча.
Крыніцы інфармацыі:
1. Даўляшэвіч Уладзімір Сцяпанавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2021 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2020. – С. 36-37.
2. Спартыўны гонар Ашмяншчыны. Даўляшэвіч Уладзімір Сцяпанавіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 582.
Дзмітровіч Ганна Лявонаўна (1933–2015) Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Беларусі. Нарадзілася 14.10.1933 г. у в.Качаны Мядзельскага раёна. Закончыла Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (1958). З 1958 г. працавала ў Ашмянскім раёне: заатэхнік калгасаў імя Крылова і “Свабода”, галоўны тэхнолаг цэха жывёлагадоўлі (калгас“Свабода”), сакратар парткама племсаўгаса “Перамога”. Ганаровае званне “Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі” прысвоена ў 1973 г. Узнагароджана граматай Вярхоўнага Савета БССР, медалём “За доблесную працу”.
Крыніцы інфармацыі:
- Дзмітровіч Ганна Лявонаўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2018 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2017. – С. 31.
- Дзмітровіч Ганна Лявонаўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 564. (Вызначыліся працай. Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі).
Добрышаў Яўген Мікалаевіч (1954) Капітан 1-га рангу, былы камандзір савецкіх ракетных крэйсераў “Фрунзе” і “Пётр Вялікі”. Нарадзіўся 9.03.1954 г. у г.Ганцавічы Брэсцкай вобласці ў сям’і ваен-ных (маці – Лідзія Канстанцінаўна ў час вайны была лётчыцай, бацька – ваенны ма-рак, прайшоў усю вайну, камандаваў малымі караблямі). У канцы 60-х сям’я пераехала жыць на станцыю Ашмяны. Тут, у Дакурнішскай сельскай школе, вучыўся з 6 па 8 класы. Каб атрымаць больш ведаў дзевяты і дзесяты класы заканчваў у СШ №1 г.Ашмяны. Закончыў Вышэйшае ваенна-марское вучылішча імя Фрунзе (1976), Ваенна-марскую акадэмію (1985 – 1988).
У 1976 – 1998 гг. служыў на камандных пасадах на караблях Балтыйскага і Ціхаакіянскага флотаў (на тральшчыках і крэйсерах). З 1993 г. да звальнення ў запас – намеснік камандзіра дывізіі ракетных караблёў.
Я.М.Добрышаў прайшоў праз усе моры і акіяны, пабываў у В’етнаме, іншых замежных краінах, нёс службу ў Пярсідскім заліве. Разам з кубінцамі падымаў у атаку сваіх матросаў у сталіцы Анголы Луандзе і вёў іх у бой за выра-таванне работнікаў савецкага пасольства. Капітан 1-га рангу Добрышаў на флагмане Паўночнага флоту Расіі цяжкім атамным крэйсеры “Пётр Вялікі” прымаў непасрэдны ўдзел у аперацыі па выратаванні экіпажа затанулай падводнай лодкі “Курск”.
Узнагароджаны двума ордэнамі “За службу Айчыне” 2-й і 3-й ступені, медалямі. Жыве ў Санкт-Пецярбургу. Часта прыязджае на радзіму, наведвае СШ №1 у Ашмянах, вы-ступае перад вучнямі і настаўнікамі. Ганаровы грамадзянін г.Ашмяны (2006). Пераможца Ўсерасійскага конкурсу сал-дацкай песні “Вікторыя”.
Крыніцы інфармацыі:
- Добрышаў Яўген Мікалаевіч (1954) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г.У. Палубінская. – Ашмяны, 2014. – С. 16.
- Добрышев Евгений Николаевич: краткие биографические сведения // Почетные граждане. – Режим доступа http://oshmiany.gov.by/ru/pochetnye-grajdane-ru/
- Долготович Б. Д. Добрышев Евгений Николаевич / Б. Д. Долготович // Почетные граждане белорусских городов : библиографический справочник. — Минск: Беларусь, 2008. — С.230.
- Звязаны лёсам з Ашмяншчынай. Добрышаў Яўген Мікалаевіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 577.
Доўнар Вікенцій Іосіфавіч (1927-2011), нарадзілася 24.06.1927 г. Ардэнаносец, перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці Ашмяншчыны. Месца нараджэння – в.Кучкуны Маладзечанскага р-на Мінскай вобл. Працаваў брыгадзірам эксперыментальнай базы “Баруны” (1960–1991). Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1986), медалём “За працоўную адзнаку” (1966).
Крыніцы інфармацыі:
1. Доўнар Вікенцій Іосіфавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2016. – С. 28.
2. Доўнар Вікенцій Іосіфавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 552. (Вызначыліся працай. Ардэнаносцы).
Дубіцкі Франц Станіслававіч (1949 – 1998) Перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці, ардэнаносец. Нарадзіўся ў 1949 г. на х.Свілаўка (в.Загарняты Ашмянскага раёна). Закончыў Барунскую СШ, Жыровіцкі саўгас-тэхнікум (1979), з 1967 г. працаваў трактарыстам эксперыментальнай базы “Баруны”. Узнагароджаны ордэнамі Працоўнай славы ІІІ (1978) і ІІ (1994) ступеней. Трагічна загінуў у 1998 г.
Крыніцы інфармацыі:
- Вызначыліся працай : ардэнаносцы. Дубіцкі Франц Станіслававіч // Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 552.
- Дубіцкі Франц Станіслававіч (1949 – 1998) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г.У. Палубінская.— Ашмяны, 2014. — С. 8.
Дэмбінскі Генрык (1908–1941), нарадзіўся 30.07.1908 г. у г.Іркуцку (Расія). Удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі. У 1920–1930-я гады жыў у Ашмянах, Закончыў Ашмянскую гім-азію (1927), пасля паступіў у Віленскі ўніверсітэт (аддзяленне права). З канца 1932 г. узначаліў антыфашысцкую групу Студэнцкая лявіца “Фронт”, якая аб’ядноўвала прагрэсіўную моладзь. У 1935 г. з’яўляўся адным з заснавальнікаў легальнай антыфашысцкай газеты “Папросту”, удзельнічаў у Антыфашысцкім кангрэсе работнікаў культуры ў Львове (16–17 мая 1936 г.). У 1937 г. асуджаны на 4 гады турмы. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР працаваў інспектарам раённага аддзела народнай асветы (Вілейка, Ганцавічы).
Расстраляны 12 жніўня 1941 г. нямецка-фашысцкімі акупантамі ў Ганцавічах.
Крыніцы інфармацыі:
- Дэмбінскі Генрык // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2018 год / склад. Г. У. Палубінская. — Ашмяны, 2017. С. 27–28.
- Дэмбінскі Генрык // Памяць : Ашмянскі раён: гіст.-дак. хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / уклад. Каранеўскі А.Р.; маст. Жакевіч Э.Э.; рэдкал.: Кісялёў Г.К. (гал. рэд.) і інш. — Мінск : БЕЛТА, 2003.– С. 211–212. (Выпускнікі Ашмянскай гімназіі).








