Савіцкая Галіна Фёдараўна, нарадзілася 16.05.1932 г. у в.Кулікі Сенненскага р-на Віцебскай вобласці. Ардэнаносец, перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці. У Ашмянскім раёне з 1953 г. Закончыла Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (1969). Месца работы: аграном-планавік Ашмянскага сельгасаддзела райвыканкама, аграном галоўнай інспекцыі сель-скай гаспадаркі. З 1963 па 1987 г. у калгасе “Свабода” (“Маяк”): аграном, галоўны аграном. Узнагароджана ордэнам Леніна (1971), медалём “За працоўную доблесць” (1966), “За доблесную працу” (1970), Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР. Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1980).
Памерла ў сакавіку 2025 г.

Крыніцы інфармацыі:

1. Савіцкая Галіна Фёдараўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2016. – С. 24.
2. Савіцкая Галіна Фёдараўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 556. (Вызначыліся працай. Ардэнаносцы).

Сазановіч Аляксандр Аляксеевіч, нарадзіўся 20.03.1949 г. у в.Селішча Навагрудскага р-на Гродзенскай вобласці. Заслужаны будаўнік Рэспублікі Беларусь (2009), Ганаровы грамадзянін г.Ашмяны (2014). Закончыў Селішчанскую СШ (1966). Працаваў у Воранаўскім аддзяленні “Сельгастэхніка”. Закончыў Горацкую  сельгасакадэмію (1974).   У 1967–1986 гг. працаваў  на інжынерна-тэхнічных пасадах  міжраённага кіравання асушальна-арашальных сістэм у Карэліцкім і Ашмянскім раёнах.   З 1977 г. у Ашмянах. У 1986 г. узначаліў міжкалгасную перасовачную механізаваную калону-160 (МПМК-160),  цяпер – ААТ “Будаўнік”. Да 2019 г. з’яўляўся яго нязменным кіраўніком. Дэлегат 5-га Усебеларускага народнага сходу (2016). Узнагароджаны медалём “За працоўную адзнаку” (1982).

Крыніцы інфармацыі:

  1. Сазановіч Аляксандр Аляксеевіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2024 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2023. – С. 22.
  2. Сазановіч Аляксандр Аляксеевіч: краткие биографические сведения // Почетные граждане. – Режим доступа: http://oshmiany.gov.by/ru/pochetnye-grajdane-ru/.
  3. Томик, В. Рабочая школа и жизненные университэты Александра Сазановича / В. Томик // Гродзенская праўда. – 2007. – 7 чэрвеня. – С. 1, О директоре ОАО «Строитель»  А. Сазановиче.

Сарока Станіслава Станіславаўна, нарадзілася 27.04.1942 г. Ардэнаносец, перадавік сельскагаспадарчай вытворчасці Ашмяншчыны.  З 1957 г. працавала ў калгасе імя Пушкіна (калгас імя Леніна). З 1961 г. даярка. Узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1973). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1975).

 

Крыніцы інфармацыі:

  1. Сарока Станіслава Станіславаўна // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2016. – С. 23.
  2. Сарока Станіслава Станіславаўна: Вызначыліся працай. Ардэнаносцы // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / укладальнік А.Р.Каранеўскі, рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 556.

Саўрыновіч Генрых Антонавіч, нарадзіўся 29.01.1952 г. у в.Навасёлкі. Ардэнаносец, перадавік аграпрамысловай галіны народнай гаспадаркі.

 

 

 

Крыніцы інфармацыі:

Саўрыновіч Генрых Антонавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 557.

Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна (1912–1994), нарадзілася 07.11.1912 г. у в.Граўжышкі Ашмянскага раёна. Беларускі тэатральны дзеяч. Заслужаны работнік культуры БССР (1983). Пасля сканчэння драматычных курсаў у Мінску працавала ў Беларускім тэатры імя Я.Купалы (1932-1945гг.–актрыса, з 1946г. – памочнік рэжысёра). У гады Вялікай Айчыннай вайны ў складзе франтавой брыгады. Яе багаты вопыт работы з рэжысёрамі розных школ і кірункаў садзейнічаў дасканаламу арганізацыйна-тэхнічнаму і творчаму працэсу выпуску спектакляў (больш як 100). Сыграла вядучыя ролі ў спектаклях “Велікадушнасць” В.Галаўчынера, “Партызаны” К.Крапівы, “Машачка” А.Афінагенава, “Жакерыя” П.Мерыме і інш.

Крыніцы інфармацыі:

1. Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна// Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2016. – С. 36.
2. Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна / рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 571–572). (Нарадзіліся на Ашмяншчыне. Творцы).
3. Скачкоўская Зінаіда Канстанцінаўна // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. У 5 т. Т. 5. / рэдкал.: І. п. Шамякін і інш. – Мн.: БелСЭ, 1987. – С. 19.

Сломка Зінаіда Андрэеўна (1924 – 1944) Удзельнік мерапрыемстваў па ўмацаванні савецкай улады на Ашмяншчыне. Нарадзілася ў 1924 г. у Віцебску. Закончыла 8 класаў сярэдняй школы. У гады Вялікай Айчыннай вайны разам з маці жыла на хутары Піктуша. У 1944 г.     стала      праца-ваць сакратаром Крэйванцаўскага сельскага Савета.  Займалася ўлікам гаспадарак і маёмасці, прызывам у Чырвоную армію. Загінула ў ноч з 25 на 26 снежня 1944 г.  ад рук бандытаў у ваколіцы в.Буняны.
       Імем З.Сломкі ў Крэйванцах названа адна з вуліц.

Крыніцы інфармацыі:

  1. Загінулі ад рук бандытаў.  Сломка Зінаіда Андрэеўна // Памяць:  гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 480.
  2. Сломка Зінаіда Андрэеўна (1924 – 1944) // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г.У. Палубінская. – Ашмяны, 2014. – С. 4–5.

Спірыдовіч Ігар Вікенцьевіч, нарадзіўся 27.05.1966 г. Самадзейны паэт на Ашмяншчыне, калекцыянер. Месца нараджэння – г.Роўна, Украіна. У 1969 г. з бацькамі пераехаў на Ашмяншчыну. Закончыў Кальчунскую СШ (1981), Ашмянскае СПТВ-18 (1984) па спецыяльнасці слесар, трактарыст-машыніст шырокага профілю. Служыў ва Узброеных сілах, працаваў трактарыстам, шафёрам у калгасе “Ясная Паляна”. Зараз працуе слесарам-сантэхінам у службе жыллёва-камунальнай гаспадаркі. Жыве з сям’ёй у в.Мардасы Ашмянскага раёна.
Байкі пачаў пісаць у трэцім класе. Творчы дэбют адбыўся ў 2005 г. у газеце “Ашмянскі веснік”. Вершы І.Спірыдовіча ўключаны ў зборнік “Сустрэчы”, выдадзены ў рамках міжнароднага прае- “Два бакі – адна гісторыя і культура” (2013). Займаецца калекцыянаваннем манет, старых прылад і рэчаў хатняга ўжытку. У сваёй сядзібе абсталяваў сапраўдны музей пад адкрытым небам, які з задавальненнем наведваюць мясцовыя школьнікі і аматары даўніны.

Крыніцы інфармацыі:

Спірыдовіч Ігар Вікенцьевіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2021 год/ склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2020.– С. 23.

 Стрыеўскі Канстанцін Канстанцінавіч, нарадзіўся 2.10.1885 года у в.Гальшаны. Рэвалюцыйны і дзяржаўны дзеяч. Закончыў народнае вучылішча ў Гальшанах. У 1896 г. сям’я пераязджае ў Рыгу. З 11 гадоў Канстанцін пачаў працаваць у Рыжскіх чыгуначных майстэрнях. У 17-гадовым узросце ўступае ў рады РСДРП, выбіраецца членам падпольнага забастовачнага камітэта чыгуначных майстэрань.
      У 1908 г. арыштаваны, сасланы ў Валагодскую губерню. У 1911 г. прыязджае ў Маскву, дзе працягвае рэвалюцыйную дзейнасць. У 1913 г. арыштаваны і сасланы ў паўночныя паветы Аланецкай губерні. У 1916 г. вярнуўся з ссылкі і быў прызваны ў армію, дзе працягваў рэвалюцыйную прапаганду. Прымаў удзел у Кастрычніцкім узброеным паўстанні.
      З 1917 г. К.Стрыеўскі – першы камісар па харчаванні. Пасля грамадзянскай вайны працуе ў Маскве на розных партыйных і дзяржаўных пастах. У канцы снежня 1922 г. – дэлегат І з’езда Саветаў.
      У 1927 г. К.Стрыеўскага прызначаюць старшынёй Маскоўскага саўнаргаса. З чэрвеня 1930 г. сакратар Маскоўскага абкома партыі і адначасова старшыня ВСНГ РСФСР. У 1932 г. быў назначаны наркомам лёгкай прамысловасці РСФР, абраны членам ЦВК СССР.
      У 1937 г. быў арыштаваны па справе Тухачэўскага. Загінуў 21.04.1938г. Рэабілітаваны пасля ХХ з’езда КПСС.

Крыніцы інфармацыі:

1. Паўлючэнка, Н.У. Рэвалюцыянер і грамадскі дзеяч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С.170 — 171.
2. Стрыеўскі Канстанцін Канстанцінавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2015 год / склад. Г. У. Палубінская.-Ашмяны, 2015. — С. 33

Стэфановіч Пётр Францавіч (1922–?), нарадзіўся 28.06.1922 г. Перакладчык, празаік, драматург. Месца нараджэння – в.Сёмкаў Гарадок Мінскага раёна. Сям’я пераехала ў Ашмяны на радзіму маці. Гімназію закончыў у 1939 г. У канцы 1930-х гадоў пачаў пісаць вершы на польскай, а затым і на беларускай мовах. Першыя яго публікацыі з’явіліся ў ашмянскай раённай газеце «Знамя свободы» (1941). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны – прайшоў шлях ад узводнага да камандзіра батальёна. Ваяваў на Паўднёвым і Карэльскім франтах, у 10-й пяхотнай дывізіі польскай арміі, дзе служыў да 1950 г. Працаваў на розных будоўлях, начальнікам аддзела капітальнага будаўніцтва ў Мінскім аблвыканкаме (1950–1969), інжынерам у Беларускім аддзяленні Літфонда СССР (1969–1979), літаратурным рэдактарам у часопісе “Вожык” (1979–1984). Узнагароджаны ордэнамі і медалямі. Літаратурнай дзейнасцю пачаў займацца сістэматычна ў 1964 г., пісаў гумарэскі, апавяданні, драматычныя творы. Перакладаў на беларускую і рускую мовы творы польскіх пісьменнікаў. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1990), член Саюза журналістаў Беларусі (1982). Заслужаны дзеяч культуры Польшчы.

Крыніцы інфармацыі:

1. Стэфановіч Пётр Францавіч // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2017 год / склад. Г.У. Палубінская.–Ашмяны, 2016. – С. 28-29.
2. Стэфановіч Пётр Францавіч // Памяць: гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна/ рэдкал.: Г.К.Кісялёў [і інш.]. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 212-213. (Ашмянскія навучальныя ўстановы. Выпускнікі Ашмянскай гімназіі).

Сянкевіч Эдуард Іосіфавіч (1889 – 1937)       Член Цэнтральнага выканаўчага камітэта Літоўска-Беларускай Рэспублікі. Нарадзіўся ў 1889 г. у г.Ашмяны. Бацька, Іосіф Марцінавіч Сянкевіч – беззямельны селянін,  маці – сялянка з Граўжышкоўскай воласці.  Гадаваўся ў сваякоў у вёсцы. Да 12 гадоў вучыўся  ў  прыходскай школе.  Затым  стаў вучыцца ў майстэрні сталярскай справе, пасля чаго працаваў падмайстрам. Займаўся рэвалюцыйнай дзейнасцю.
       У час рэвалюцыі 1905 г. быў прызначаны ў баявы атрад. Наведваў гурткі, мітынгі. Уступіў у партыю эсэраў, праз год перайшоў у РСДРП. Быў арыштаваны, зняволены на 3 месяцы ў турму. Пасля вызвалення застаўся без работы, вымушаны быў з’ехаць у Вільна, але не знайшоўшы работу, вярнуўся ў Ашмяны. Калі пачалася імперыялістычная вайна, апынуўся на фронце ў інжынерных часцях, быў цесляром, старшым цесляром.
       У 1917 г. у час рэвалюцыі быў выбраны дзесятнікам і дэлегатам на з’езд інжчасцей 5-й арміі. На з’ездзе выбраны членам выканаўчага камітэта дарожна-маставой арганізацыі 5-й арміі, затым – камісарам той жа арганізацыі. У 1918 г. быў накіраваны ў Вільна, дзе працаваў падпольна па заданні камуністычнай партыі. Быў арыштаваны палякамі, вызваліўся з прыходам чырвоных войск.  На з’ездзе Саветаў Літвы, якая пазней аб’ядналася з Беларуссю, выбраны членам ЦВК Літбел.
       У 1919 г. пасля захопу палякамі Вільна, ЦВК накіраваў Э.Сінкевіча на партработу ў г.Паневяжыс Ковенскай губерні. Змагаўся на франтах Грамадзянскай вайны, потым трапіў на службу ў Мінскую гарадскую надзвычайную камісію, затым – зноў на фронт камісарам 3-й брыгады 17-й дывізіі. Праз 10 месяцаў пры пераходзе Латвійскага фронту быў арыштаваны і зняволены ў турму (Рэжыца, Рыга), чакаў смяротнага прыгавору. Пасля заключэння Рыжскага мірнага дагавору быў абменены і накіраваны ў Маскву ў ЦК РКП для справаздачы. Да 1923 г. – у асобым аддзеле Заходняга фронту і Беларусі.
       Служыў у органах АДПУ – НКУС, узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга (1927). У 1937 г. рэпрэсіраваны, загінуў 2.09.1937 г., рэабілітаваны пасмяротна.

Крыніцы інфармацыі:

  1. Сянкевіч  Эдуард   Іосіфавіч   (1889 – 1937)      // Краязнаўчы каляндар Ашмяншчыны на 2014 год / склад. Г.У. Палубінская. – Ашмяны, 2014. –С. 4—5.
  2. У полымі рэвалюцый : з успамінаў Эдуарда Іосіфавіча Сянкевіча, члена Цэнтральнага выканаўчага камітэта Літоўска-Беларускай Рэспублікі    // Памяць:  Гіст.-дакум. хроніка Ашмянскага раёна. – Мн.: БЕЛТА, 2003. – С. 168–169.